Niška banja se nalazi u podnožju Suve planine u blizini Niša. Sa većim gradovima povezana je autoputem Beograd – Niš – Sofija koji prolazi u blizini banje.
Status banje dobila je 1963. godine. Prvi put se pominje za vreme Rimljana koji su otkrili termalne izvore i sagradili veliko kupatilo. Car Konstantin Veliki imao je vilu Medijanu izvan grada Niša i zbog blizine banje i lekovitih termalnih izvora često je boravio u banji. Čak su bazen u vili punili toplom vodom koju su dovozili iz Niške banje.
Lekovita voda
Za lečenje u Niškoj banji koriste se voda, blato i vazduh. Svrstava se u radioaktivne banje jer svi izvori daju blagu radioaktivnu vodu. Banja je bogata naslagama radioaktivnog bigra od koga se prave obloge od blata koje su terapija za neke od bolesti koje se leče u banji. Pored toga veoma je važan i radioaktivni gas radon koji se koristi za inhaliranje.
Blago radioaktivne vode su lekovite i mogu se koristiti prilikom lečenja kupanjem i pijenjem, upotrebom obloga od blata, inhaliranjem… Kupanje u bazenima je najčešći način korišćenja mineralnih voda mada su blagotvorne kupke sa podvodnom masažom.
Pretpostavlja se da mineralna voda iz Niške banje ima vadozno poreklo. Vadozna voda je voda smeštena u posebnom pojasu ispod Zemljine površine koja je tu dospela slivanjem površinskih voda kroz zemljište gde se zagreva i pod pritiskom novih voda potiskuju se prema površini. Topli izvori su voda iz dubine zemlje koja je bila izuzetno zagrejana i manje se ohladila prilikom izbijanja na površini zemlje. Vadozno poreklo vode ima i Bukovička banja.
Vode u Niškoj banji blagotvorne su za sledeće bolesti:
- bolesti lokomotornog aparata,
- kardiovaskularne bolesti,
- bolesti respiratornih organa,
- neurološka oboljenja,
- bolesti metabolizma,
- ginekološka oboljenja …
Terapije se mogu zakazivati u nekoliko objekata, posetioci mogu uživati u lekovitoj vodi, oblogama od blata ili se opredeliti za šetnju kroz šumu okolnim stazama. Jedna od staza vodi uz Suvu planinu koja je oaza čistog vazduha. Naziv Suva je zbog njenog sastava tj. krečnjačkih stena koje ne zadržavaju vodu nego se ona spušta u podnožje planine gde je ima dovoljno. Planina je duga oko 35 a široka oko 12 kilometara.
Stacionar Radon
Stacionar Radon izgrađen je 1975. godine. Tada je bio najmoderniji objekat za lečenje sa velikim smeštajnim kapacitetima. Kod njega se potok sa termalnom vodom koji je dug 80 metara završava kao kaskadni vodopad.
Predstavlja jednu od atrakcija ove banje. Potok je uređen sa stazom pored njega i jednim velikim drvenim mostom. Veoma je prijatno sedeti pored njega u velikom parku u kome se nalazi stari beli dud i česma posvećena trojici kraljeva.
Česma ’’Tri kralja’’
Spomen česma ’’Tri kralja’’ posvećena je kraljevima koji su često boravili u Niškoj banji: Milanu i Aleksandru Obrenoviću i Aleksandru Karađorđeviću. Smeštena je u velikom banjskom parku. Zanimljivo je da su česmu podigli stanovnici Niške banje kao znak zahvalnosti kraljevima na dolasku u banju i velikom uticaju na razvoj banje.
Fontane nisu radile tokom moje posete, velikih su dimenzija i sigurno kada se puste u upotrebu ulepšavaju ovaj široki prostor ispod zelenila i stacionara. Ovako bez vode izgledaju kao impozantne skulpture.
Beli dud
Deblo starog belog duda i dalje prkosi životu. Obnovljene mladice donose bogato zelenilo u krošnju koja izgleda kao njegova kruna. Deblo koje se od starosti kruni i mlade grane koje su izrasle iz njega i bogato olistale zelenim lišćem dve su suprotnosti, istovremeno predstavljaju nestajanje i obnovu.
Lišće belog duda jedu gusenice svilene bube koje proizvode tanke niti svile kojima se umotavaju u čauru iz koje će izaći leptir. Beli dud u Niškoj banji asocirao me na svilu. Tako se fragment sa starog stabla našao oslikan na svili koji ostaje svedok našeg susreta.
Lepota prirode u okolini banje
U blizini Niške banje nalaze se dve klisure izuzetne lepote: Sićevačka i Jelašnička. Najpoznatije su po cvetu feniksu ‘’Ramonda Serbica’’ koji raste na njihovoj teritoriji. Sićevačka klisura je dobila ime po selu Sićevo koje je poznato kao mesto u kome je slikarka Nadežda Petrović 1905. godine organizovala Prvu umetničku koloniju u Srbiji i na Balkanu.
Arheološko nalazište ‘’Medijana’’ udaljeno je pet kilometara od banje i sa mnogo kvadrata očuvanih rimskih mozaika predstavlja veliku turističku atrakciju ovog kraja.
Zgrade koje propadaju…
Nekoliko zanimljivih zgrada – vila vidljivo propada jer se njihovom obnovom niko ne bavi. Jasno se vidi lepota arhitekture na njima, nekada su bile lepe a sada su oronule i kod mene su izazvale tugu. Zar nema novca da se obnove, zar nema novca da se ova banja ponovo pretvori u prelepi dragulj i dočekuje nove goste koji će uživati u blagodetima njene lekovite vode?
Svi posetioci napominju da su vode ove banje te zbog kojih se vraćaju u nju ali da je tužno što je uništeno mnogo toga što je bilo dobro a ne gradi se nešto novo što bi moglo privući goste. U banji postoji jedno vrelo koje daje najradioaktivniju vodu u Srbiji ali ni to nije dovoljno da se učini nešto više da to bude prepoznatljiv znak banje.
U blizini ovog izvora postoji drugi izvor koji se zove Rimski izvor. Prvi put Rimski izvor bio je otkriven 1924. godine sa bazenom i novčićima u njemu. Pored izvora nađen je i bazen za kupanje koji je punjen toplom vodom. Ovaj izvor je pao u zaborav, neko ga je prekrio betonskim pločama. Drugi put otkriven je 1989. godine, tada je iznad izvora postavljena staklena piramida. Sa česmi u piramidi mogla se probati voda koja je mirisala na sumpor.
Izvor „Snežnik” nalazi se u zoni Vrnjačke reke, temperatura vode je 17 stepeni, Koristi se od 1916. godine, austrougarski vojnici su očistili izvor i upotrebljavali vodu. Nakon rata sa ovog izvora nastavljeno je korišćenje vode za lečenje.
Mnogo skulptura postavljeno je duž Vrnjačke reke. Skulpture su nastale 1965. godine (mnogima od njih potrebna je restauracija) nakon simpozijuma Skulptura na otvorenom prostoru. Na ovom vajarskom simpozijumu učestvovali su umetnici iz celog sveta. Podsećaju me na 
Spomenik ‘’Muza sa feniksom’’ postavljen je na steni iznad glavnog šetališta. Figura simbolizuje Euterpu, muzu poezije. Prilikom rekonstrukcije Čajkinog brda 2018. godine dodat je veštački vodopad.
Most ljubavi posvećen nesuđenoj ljubavi Nade i Relje o kojima je 
General Jovan Belimarković, namesnik kralja Aleksandra Obrenovića, izgradio je prvi vodovod u Vrnjačkoj banji 1892. godine.
Mnogo kulturnih događaja organizovano je tokom godine a kruna svega biće 
U ovoj galeriji održavaju se izložbe vezane za Bijenale memorijal ‘’Nadežde Petrović’’ koje je podrška mladim umetnicima na njihovom putu stvaralaštva. Pored ove glavne manifestacije u galeriji se održavaju samostalne ili grupne izložbe drugih umetnika tokom cele godine.
,,Ja sam slikar na duge staze – kroz vreme…’’ – rekao je slikar Bogić Risimović-Risim. Tako je i slikao od početnih motiva sa spomenika krajputaša u okolini Čačka do vremenske beskrajnosti. Rođen je u Čačku 1926. godine. Njegova porodica je gradu Čačku poklonila dela koje je uradio: 40 slika, više od 100 crteža, mnoštvo skica, ilustracija…
Narodni muzej u Čačku je regionalni muzej sa pet odeljenja. Meni su najzanimljivija odeljenja za istoriju i etnologiju. Pokriva teritoriju Čačka, Dragačeva i Ivanjice.
Spomenik Stepi Stepanoviću nalazi se u centru grada i podignut je za života vojvode. Visok je 245 centimetara i predstavlja odlučnog vojvodu koji je u svojoj karijeri dosegao najviše visine. Ograda je urađena od topovskih granata.
Padanje vode sa te visine stvara veliku buku koja dodatno pojačava celokupan doživljaj. 
Još 11.04.1949. godine država FNRJ – odnosno Zavod za zaštitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti NR Srbije država je stavila pod zaštitu vodopade Velika i Mala Ripaljka na rečici Gradišnici. To je prvo prirodno dobro stavljeno pod zaštitu države.
Skulptura je od bronze, visoka je tri metra i dominira trgom. Inspiracija za njenu izradu bila je freska kneginje Milice u prirodnoj veličini iz manastira Ljubostinja. Manastir se nalazi u blizini Trstenika u dolini Ljubostinjske reke. Zadužbine je kneginje Milice sagrađen u moravskom stilu od kamena i opeke.
U crkvi su sačuvani delovi starog ikonostasa iz 1848. dok je novi naslikan oko 1930. godine. Uz crkvu naknadno je sagrađen zvonik visok 33 metra. Na zvoniku nalazi se sat koji se vidi sa sve četiri strane. U porti crkve, kao i u porti manastira Ljubostinja zasađena je vinova loza donesena iz Hilandara. Zvona su postavljena 1926. godine dok su prethodna skinuta i pretopljena u Prvom svetskom ratu. U toku je oslikavanje unutrašnjosti hrama.
U Sirmijumu izgrađen je Artemidin most velika građevina iz tog doba. Na žalost poslužio je, u vreme progona hrišćana, kao gubilište (sirmijumskih svetih mučenika). Po jednom od pogubljenih prvom episkopu svetom Irineju most je nazvan 1993. godine kada je na mestu starog mosta podignut jedan od najdužih visećih pešačkih mostova u Evropi.
Rimski carevi hodali su ulicama Mitrovice i pitam se kako se desilo da je na kraju sve ostalo toliko nepoznato. Kovnica novca u gradu koja je iskovala blizu pola miliona zlatnih novčića nestala je davno, ali ostaje moje divljenje načinu kako su tada mogli da tako precizno iskuju novac i da sprovedu ceo proces proizvodnje.
Idući od jedne do druge upoznala sam kako je grad nastao, koliku je važnost imao u prošlosti, koliko je na njegovom tlu bilo važnih ličnosti u rimsko doba ali i istorijske činjenice koje su manje lepe u kasnijem periodu razvoja grada razaranja, obnavljanja i smenjivanje vlasnika osvajača do dolaska u posed Habzburške monarhije i dalji sled događaja preko prvog i drugog rata i stvaranja Jugoslavije.
U Muzeju Srema predstavljeno je stvaralaštvo njenih stanovnika od onih koji su proizvodili zlatni novac u rimsko doba do umetnika koji danas stvaraju. Umetnost i zanatstvo prepliću se iz veka u vek.
Kao što su stari rimljani u Sirmijumu slagali mozaike kockicu po kockicu tako danas Mirjana slaže šalove na razboju nit po nit. Ručno tka modne i upotrebne predmete u enterijeru od vune i pamuka.
Ovakvu unikatnu umetnost stvarala je priroda milionima godina. Led svetla u pećini istakla su svu njenu veličinu i dala joj dodatnu atraktivnost. Posmatranje lepote pećine, stalaktita i bigrenih kada uz zvuke muzike Trnavskog potoka koji protiče kroz pećinu daje poseban osećaj.
Ulaz u pećinu je nešto posebno, 35 širine i 18 metara visine! Imponzantan! Stopića pećina je po veličini druga pećina u Srbiji. Veća od nje je samo Resavska. Pećina je duga oko 1700 metara a posetioci mogu videti samo prvih 280 metara.
Davnih godina 1909. i 1913. Jovan Cvijić vršio je speleološka istraživanja u ovoj pećini. Za posete pećina je otvorena 2008. godine i predstavlja Spomenik prirode prve kategorije. Nalazi se na oko 700 metara nadmorske visine. Udaljena je od Zlatibora 19 kilometara.
Pored jezera levo od Kraljevog trga nalazi se Kraljeva česma podignuta u čast kralja Aleksandra I Obrenovića i njegovog boravka na Zlatiboru 1883. godine.
Pogled sa Crnog vrha je božanstven. Planina Zlatibor je ogromna, talasasto se smenjuju viši i niži predeli, jedni kao posebna planina bez ijednog drveta, drugi prošarani sa raštrkanim manjim i većim borovima i treći koji su potpuno obrasli borovima. Postoje predeli u kojima ima bukve, graba, cera, hrasta…
Na vrhu brda je spomenik podignut 1967. godine u znak sećanja na steljane ranjenike tokom Drugog svetskog rata. U dnu spomenika ispisan je stih Vaska Pope iz pesme ‘’Branim’’:
Kada se iz centra krene svaki od puteva vodi do nekoliko skrivenih dragulja na planini ili u njenoj neposrednoj blizini. Neki od njih su: Stopića pećina – poznata po bigrenim kadama, 
Zlatibor ima pravi umetnički dragulj na svom terenu. Sigurna sam da će mnogo turista u svoj program uvrstiti šetnju do nekadašnjeg ateljea slikara Milića od Mačve kada bude otvorena za javnost.
Despot Đurađ Branković pružao je podršku umetnicima tako je na njegovom dvoru stvarana umetnost, pisane su i prepisivane knjige, komponovana muzika…
Esfigmenska povelja važan je istorijski dokument. Đurađ Branković izdao je ovu povelju 1429. godine za manastir Esfigmen, koji se nalazi na Svetoj gori, kao njegov novi ktitor. Povelja je izrađena u manastiru Žiča i zahvaljujući slici, despota Đurđa sa ženom i petoro dece, na njoj sačuvan je njegov lik. Ova povelja je dokaz da je despot Đurađ Branković nastavio tradiciju vladara Nemanjića da grade, obnaljaju i pomažu pravoslavne manastire i crkve.
Hram Svetog Georgija je najupečatljiviji i svojom veličinom i lepotom potisnuo je sve ostale objekte u drugi plan. Ovo je treći po veličini hram u Srbiji i nalazi se u centru grada. (Najveći hram u Srbiji je Hram Svetog Save u Beogradu a drugi po veličini je Hram Vaskrsenja Gospodnjeg u Valjevu.) Zidan je od belog mermera, između 1850. i 1854. godine, po ugledu na manastir Manasiju. Ima pet kupola i visoki zvonik. Zanimljivi su stubovi u unutrašnjosti hrama koji daju eleganciju unutrašnjoj arhitekturi.
Dve ade nalaze se u blizini Velika (širina oko 1,2 km, dužina 5 km) i Mala (širina oko 200 m, dužina 1500 m). Ostaje pitanje koliki je njihov turistički potencijal.
Stopama Đurđa Brankovića pisac Ljiljana Šarac vodi nas kroz prošlost i njegov život. Predstavlja njegov životni put i preuzimanje vladarske pozicije, opisuje gradnju Smederevske tvrđave istovremeno priča o Smederevu, gradu jednoj od prestonica Srbije.
Krenula sam da obiđem za mene najvažnje tačke koje sam navela: muzej, pećinu, banjski park, planinu i Orašac – mesto važno za istoriju.
Zbirka skulptura sa festivala ’’Svet keramike’’ nalazi se na spratu. Kolekciju čini deo skulptura koje su nastale tokom prethodnih 30 godina festivala i vredi je pogledati. Nasuprot belim mermernim skulpturama koje su nastale tokom simpozijuma ’’Beli Venčac’’ i koje su raspoređene u banjskom parku na otvorenom prostoru zbirka keramike ostavlja utisak i bojama. Glina je materijal kroz koji su umetnici oblikovali i izrazili svoje ideje.
Danas u selu postoji Istorijski muzej (koji je deo muzeja u Aranđelovcu) u kome je postavka o Prvom srpskom ustanku, crkva iz druge polovine XIX i Spomen škola iz prve polovine XX veka. Spomenik Karađorđu od venčačkog belog mermera podignut je ispred škole.